Depositphotos 20084363 original miniOd fr. Atmosphères Explosibles. Dyrektywa ATEX jest dyrektywą definiującą zasadnicze wymagania dla produktów, mających zastosowanie w strefach zagrożonych wybuchem. W tym artykule skupimy się na omówieniu podziału dotyczącego takich stref oraz sposobu dobierania obudów dla urządzeń umieszczanych w takich środowiskach.

Podziały stref definiowanych przez dyrektywę ATEX

W celu omówienia podziału można posłużyć się wzorem oznaczenia ATEX, w którym zawarte są informacje o spełnianych przez produkty wymogach.

Wzór

1  Oznaczenie CE
2  Numer identyfikacyjny jednostki certyfikującej
3  Symbol wykonania przeciwwybuchowego
4  Grupa wybuchowości
5  Kategoria urządzenia
6  Rodzaj ochrony przeciwwybuchowej
7  Podgrupa wybuchowości
8  Klasa temperatur

 

  • Grupy oraz podgrupy wybuchowości (4, 7)

Grupa wybuchowości definiuje w jakim miejscu oraz na jakie rodzaje atmosfer wybuchowych może być wystawiony produkt.

 

Grupa Opis grupy Podgrupa Opis podgrupy
I Urządzenia przeznaczone do pracy w podziemiach kopalnianych, oraz naziemnych częściach kopalń zagrożonych wybuchem Brak Zagrożenie wybuchem metanu, lub pyłu węglowego
II

Urządzenia przeznaczone do pracy na powierzchni w obszarach zagrożonych wybuchem gazów, par, mgieł lub pyłów A Grupa propanowa (np. aceton, alkohol metylowy, alkohol etylowy)
B Grupa etylenowa (np. etylen, siarkowodór)
C Grupa wodorowa (np. acetylen, wodór hydrazyna)

  • Kategorie urządzenia (5)

Kategorie urządzenia określają strefy użytkowania produktu w odniesieniu do wielkości zagrożenia w danej strefie.

 

Rodzaj zagrożenia Opis zagrożenia Oznaczenie strefy Kategoria urządzenia Występowanie atmosfery wybuchowej
G Gazy, ciecze i ich opary 0 1 Ciągłe, zagrożenie utrzymuje się przez długi czas
1 2 Sporadyczne, zagrożenie może się pojawić w normalnych warunkach
2 3 Rzadkie, nie występuje w warunkach normalnej pracy, jeżeli wystąpi, to przez krótki okres
D Palne pyły 20 1 Ciągłe, zagrożenie utrzymuje się przez długi czas
21 2 Sporadyczne, zagrożenie może się pojawić w normalnych warunkach
22 3 Rzadkie, nie występuje w warunkach normalnej pracy, jeżeli wystąpi, to przez krótki okres

 

  • Klasyfikacja rodzaju zabezpieczeń (6)

Urządzenia z certyfikatem ATEX posiadają szereg różnego rodzaju zabezpieczeń, umożliwiających pracę w warunkach podwyższonego ryzyka. Możliwości przedstawiają się następująco:

 

  • d – budowa ognioszczelna wg normy IEC 60079-1, polska norma PN-EN-50018:2000
  • ib – budowa iskrobezpieczna wg normy IEC 60079-111, polska norma PN-EN-50020:2000
  • e – budowa wzmocniona wg normy IEC 60079-7, polska norma PN-EN-50019:2000
  • q – z osłona proszkową/piaskową wg normy IEC 60079-5, polska norma PN/E-08113
  • n – urządzenia przeznaczone do strefy 2
  • k – wykonanie wodoszczelne
  • ia – budowa iskrobezpieczna
  • p – z osłona gazową z nadciśnieniem wg normy IEC 60079-2, polska norma PN/E-08112
  • o – z osłoną olejową, wg normy IEC 60079-6, polska norma PN/E-08114
  • m – obudowa hermetyczne
  • s – wykonanie specjalne

 

  • Klasa temperatur (8)

Klasa temperatur definiuje w jakich temperaturach może być stosowne dane urządzenie.

 

Klasa temperatur Maksymalna temperatura powierzchni [°C] Temperatura zapłonu gazu [°C]
T1 450 >450
T2 300 300÷450
T3 200 200÷300
T4 135 135÷200
T5 100 100÷135
T6 85 85÷100

 

Obudowy ATEX

  • Zasady doboru obudów

Obudowy z certyfikatem ATEX dobiera się na podstawie specyfikacji urządzeń umieszczanych w tychże obudowach. Istnieją dwa sposoby doboru:

  • Określenie maksymalnej liczby wychodzących z obudowy złącz
  • Określenie maksymalnej mocy urządzenia – maksymalnego wydzielanego ciepła

Jednym z producentów tego rodzaju obudów jest grupa PENTAIR. W katalogach producent umieszcza tabele, w których podaje zalecane obudowy dla poszczególnych parametrów urządzeń. W katalogu producent zamieszcza informacje umożliwiające stworzenie obudowy ze złączami obecnie najczęściej stosowanymi – złączami typu Phoenix oraz Weidmuller (SAS/WDU).

 

  • Poprawność doboru obudowy

Ze względu na specyfikę zastosowania takich obudów – niebezpieczne środowisko oraz możliwość narażenia zdrowia i życia użytkowników – każdy projekt należy sprawdzić. Zgodnie z normą EN 600079-7:2007, Załącznik E, E.2, dla wszystkich poszczególnych projektów należy przeprowadzić obliczenia określające dopuszczaną moc, natężenie prądu oraz liczbę złącz. Wzory podawane przez normę są następujące:

wzor

Gdzie:

P – Całkowita moc rozpraszana przez urządzenie
N – Całkowita liczba złącz
I – Prąd
R – Suma rezystancji złącz Rt oraz przewodów RW

Rezystancję dla złącz danego typu można odnaleźć zarówno na stronach producenta jak również w katalogach producentów obudów.

 

Przykład 1:

Należy określić ile złącz typu Phoenix UK5 może być wykorzystywanych jednocześnie w obudowie EXE400400210SS61E przy założeniu mocy urządzeń na poziomie 20[W] oraz prądzie 9 [A]

wzór2

Wartość zawsze należy zaokrąglać do pełnej liczby w dół, ze względu na to, że w przeciwnym przypadku moglibyśmy przekroczyć dopuszczalne wartości.

Maksymalna liczba złącz zainstalowanych w obudowie tego typu to 133 (po 44 na jedną szynę DIN) Zgodnie z obliczeniami możemy zamieścić jedynie dwa rzędy takich złącz, każdy po 41 złącz.

 

Podsumowanie

Dobierając obudowy, mające pracować w atmosferach narażonych na niebezpieczne warunki, nie można bagatelizować możliwych zagrożeń. Ważne jest szczegółowe określenie warunków pracy i dobór odpowiedniej obudowy. Firma CSI posiada w swojej ofercie szerokie spektrum obudów z certyfikatem ATEX, produkowanych przez m. in. grupę PENTAR a inżynierowie CSI chętnie doradzą oraz pomogą z doborem takiej obudowy.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Więcej szczegółów w naszej "Polityce Cookies". Dowiedz się więcej